PaardenKracht in het BosLandschap, geschiedenis met toekomst

In het voorjaar van 2011 startte De Winning - vzw Groenwerk een uitzonderlijk project voor Vlaanderen: het introduceren van Belgische trekpaarden in haar sociaal economie bedrijf voor het uitvoeren van bos- en natuurbeheerwerken, toeristische activiteiten en het organiseren van therapeutische activiteiten. Dit project wordt gesteund door de provincie Limburg, de Vlaamse Landmaatschappij, de Vlaamse overheid en de Europese Unie. Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in haar platteland.

Ecologisch beheer van bossen

Het inzetten van trekpaarden in de bosbouw is voor ons een efficiënte en publieksvriendelijke manier van bosbeheer. Paarden zijn nuttig in moeilijk toegankelijke terreinen waar de bodem en opstanden gespaard moeten blijven. Door de grote wendbaarheid en de geringe bodemdruk blijft de bodem ongestoord en wordt bodemverdichting voorkomen. Met onze trekpaarden worden boomstammen uit het bos gesleept tot op de brandweg. Onze trekpaarden worden ook ingezet voor het uittrekken van exoten (bv. Amerikaanse vogelkers en Amerikaanse eik). Het uittrekken van opslag met exoten is de beste vorm van
bestrijding. Je verwijdert de zaadbomen en er komen weinig bestrijdingsmiddelen, zoals glyfosaten, aan te pas.
Het transporteren van materialen in en uit het bos en het opruimen van kroonen brandhout doen wij met paard en forwarder (een speciaal transportvoertuig om hout, materialen, takken … te transporteren in bossen). De Winning werkt CO2-neutraal waardoor wij een bijdrage leveren in de strijd tegen klimaatwijziging.
Het gebruik van trekpaarden is zeer publieksvriendelijk en draagt bij aan het milieuvriendelijk imago van de opdrachtgevers.

Ecologisch beheer van graslanden

Onze trekpaarden worden ook gebruikt om kwetsbare, natte en schrale graslanden te beheren. Voor dit beheer wordt gebruik gemaakt van met paardentractie aangepaste maaibalken en hooischudders.

Vooral daar waar de toegankelijkheid beperkt is of de draagkracht van de bodem het gebruik van zware machines niet toelaat, kunnen paarden ingezet worden. Door gebruik te maken van met paarden voortbewogen maaiapparatuur met wendbare lichte paardengespannen, wordt de bodem niet tot op grote diepte verstoord en worden er geen diepe sporen achtergelaten in kwetsbare biotopen.

Toeristische activiteiten

Beleveniseconomie is een hot item geworden. Ook De Winning werkt hieraan mee en biedt huifkartochten met streekeigen picknick aan. Een gids vertelt je tijdens de huifkartocht over de fauna en flora die je onderweg tegenkomt en over het cultuurhistorische patrimonium. De Winning beschikt over een gloednieuwe huifkar voor 24 personen en over een koets voor 6 personen.
Ook op grote evenementen worden de trekpaarden ingezet om demonstraties te geven. Er is nauwelijks een activiteit met trekpaarden denkbaar die zoveel fascinatie bij het publiek teweegbrengt als het boomslepen.
Het ledigen van vuilbakjes langs toeristische wandel- en fietspaden en in stadscentra kunnen wij doen met paard en forwarder. De wandelaars en fietsers hebben zo geen geluidsoverlast of last van stinkende uitlaatgassen.

Eeuwenoude ambacht

Door met trekpaarden te werken draagt De Winning bij tot het behoud van eeuwenoude tradities en ambachten. Het boomslepen met trekpaarden is een beroep dat overgaat van vader op zoon. Dit beroep gaat de laatste decennia sterk achteruit en dreigt in de toekomst te verdwijnen. Ook het beeld van paard en kar dreigt uit onze bossen en landschappen te verdwijnen. Door opnieuw gebruik te maken van het trekpaard blaast De Winning nieuw leven in deze oude ambacht.
De Winning werkt samen met lokale boomslepers om de oude ambacht in stand te houden.

Behoud van oude rassen

De Winning werkt met Ardeense en Brabantse trekpaarden. Door deze rassen te promoten verdwijnen de oude Belgische rassen niet uit de bossen en landschappen in België.
De Ardenner staat bekend om zijn kalm, vriendelijk en zeer werklustig karakter. Daar de Ardenner een gedrongen bouw heeft en hierdoor beweeglijk is, wordt het ras veel gebruikt in de bosbouw om bomen te slepen op plaatsen waar je met zware machines niet kan komen. Omdat de Brabander zeer trekvast is wordt dit ras, naast het boomslepen ook vaak ingezet voor het trekken van huifkarren en als recreatiepaard.

Hippotherapie

Binnen het project van De Winning wordt doelgericht gebruik gemaakt van trekpaarden om bij volwassenen en jongeren uit kansengroepen een verbetering op fysiek, motorisch en psychisch vlak te bekomen.
Ons doel is te zorgen voor de medemens die in zijn menselijke ontplooiing begeleiding nodig heeft, ongeacht zijn oorsprong, geslacht, overtuiging of financiële draagkracht. De Winning tracht dit doel te bereiken door het nemen van initiatieven binnen de sector natuur-, bos- en landschapsbeheer.
Door gebruik te maken van nieuwe opleidings- en werkvormen beoogt De Winning het op een respectvolle manier verwezenlijken van professionele integratie om het sociaal welzijn van volwassenen en jongeren te verhogen. Werken met trekpaarden leert personen beter omgaan met zichzelf, met elkaar, met dieren in het bijzonder en met hun omgeving in het algemeen. Er worden daarom ook activiteiten opgezet om de sociale vaardigheden en integratie van onze medewerkers te bevorderen en om hen in een aangename werksfeer te kunnen begeleiden.
Werken met trekpaarden is een therapeutische methode waarbij gestreefd wordt naar bepaalde gedrag- en/of attitudeveranderingen, die bijdrage tot een groter welzijn van personen uit kansengroepen. Kenmerkend aan deze therapievorm is het direct contact met het paard. De relatie medewerkerpaard-monitor staat dan ook centraal.

Expertise & onderzoek

Binnen De Winning - vzw Groenwerk is een projectmedewerker actief in het ontwikkelen van nieuwe innoverende technieken waardoor het werken met trekpaarden in bossen en landschappen een nieuwe functie krijgt. Wij proberen nieuwe technieken en aangepaste werktuigen te ontwikkelen die milieuvriendelijk en ergonomisch zijn. Niet enkel onze klanten staan op de eerste plaats binnen onze bedrijfsvoering, maar ook onze medewerkers.

Meer info

Kristof Odeur
projectcoördinator
Troisdorflaan 19
B-3600 Genk
T +32 89 36 49 82
M +32 495 27 68 75
kristof.odeur@dewinning.be

Stijn Pollaris
praktijkmonitor
Sint-Ferdinandstraat 1
B-3560 Lummen
T +32 13 53 11 59
M +32 476 79 58 30
stijn.pollaris@dewinning.be

Neem ook een kijkje op onze Facebook pagina. Hier vindt u meer info over het project PaardenKracht, alsook heel wat foto's.